100–150 wyrazów na maturze podstawowej – co się liczy, a co nie
· aktualizacja:
Praca na 79 wyrazów: maksymalnie 5 punktów na 12, a egzaminator nie oznacza w niej ani jednego błędu.
Praca na 80 wyrazów: pełne 12 punktów w zasięgu, oceniana normalnie we wszystkich czterech kryteriach.
Jeden wyraz różnicy, siedem punktów w plecy. A większość maturzystów szuka tej granicy w okolicach 100 — bo taka liczba stoi w poleceniu. Próg, na którym naprawdę wali się wynik, leży dwadzieścia wyrazów niżej i w poleceniu nie pada w ogóle.
Dwie różne liczby, dwie różne funkcje
W poleceniu maturzysta czyta: długość wypowiedzi powinna wynosić od 100 do 150 wyrazów. To wymagana długość — informacja, ile mniej więcej ma napisać.
W zasadach oceniania stoi natomiast twardy próg:
Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 80 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium treści. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach nie oznacza się błędów.
| Długość pracy | Jak jest oceniana | Maksimum |
|---|---|---|
| Poniżej 80 wyrazów | Tylko treść; spójność, zakres i poprawność = 0; błędów się nie oznacza | 5 pkt |
| 80–99 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 12 pkt |
| 100–150 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 12 pkt |
| Powyżej 150 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 12 pkt |
Praca na 90 wyrazów jest krótsza niż wymagana, a mimo to oceniana bez żadnej kary strukturalnej. Może teoretycznie dostać komplet, jeśli zdający zmieścił w niej cztery rozwinięte podpunkty — trudne przy takiej długości, ale nie zabronione.
Górna granica: brak kary, ale realne ryzyko
Informator nie przewiduje kary za przekroczenie 150 wyrazów. Nie ma progu, powyżej którego coś się zeruje, nie ma ucinania nadmiarowego tekstu.
Ryzyko jest pośrednie i działa dwiema drogami. Po pierwsze, więcej tekstu to statystycznie więcej błędów — a poprawność patrzy na orientacyjny stosunek liczby błędów do długości. Po drugie, przy dłuższym tekście łatwiej o fragment, w którym odbiorca się gubi, a na maturze podstawowej ma to twardą konsekwencję: jeden dłuższy niejasny fragment (1–2 zdania) to już tylko 1 punkt za spójność.
Krótko: 150 to sugestia, 80 to ściana.
Zasady liczenia wyrazów
Podstawowa reguła: liczone są wyrazy oddzielone spacją.
| Zapis | Liczba wyrazów |
|---|---|
| at home | 2 |
| for a change | 3 |
| 1789 | 1 |
| 10.01.2024 | 1 |
| 10 September | 2 |
| don’t, can’t, isn’t, haven’t | 1 każde |
| well-built, twenty-four | 1 każde |
| SMS, sms | 1 |
| adres e-mail lub internetowy | 1 |
| numer telefonu | 1 |
| XX (cyfry rzymskie) | 1 |
Zwróć uwagę na parę dat: 10.01.2024 to jeden wyraz, ale 10 September to dwa. Ta sama informacja, dwa razy większy wkład do limitu przy zapisie słownym. Podobnie liczby — 1789 liczy się jako jeden wyraz, ale seventeen eighty-nine jako dwa.
Maturzysta, któremu brakuje kilku wyrazów do progu, realnie zyskuje na zapisywaniu dat i liczb słownie. To nie kombinowanie, tylko konsekwencja reguły „elementy oddzielone spacją“.
Co się nie liczy
- Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
- Symbole graficzne używane w internecie (emotikony) nie są uznawane i nie wliczają się do limitu.
Co się liczy, choć nie pomaga
Wyrazy w języku innym niż język egzaminu są brane pod uwagę. Informator podaje przykład wprost: I read Nowe Horyzonty – 4 wyrazy.
To ten sam przykład, który w innej części zasad oceniania jest jednym błędem językowym. Jeśli zdający podaje nazwę w innym języku i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie podkreśla się linią prostą i traktuje jako jeden błąd językowy — a oprócz tego linią falistą jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy było kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
Cztery wyrazy do limitu, trzy kryteria w plecy. Kiepski interes.
Ratunek jest prosty: zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych i tytułach — pod warunkiem że poda wyjaśnienie w języku egzaminu. Z tekstu musi wynikać, że mowa o gazecie, filmie czy zespole, albo musi wystąpić określenie film, band itp.
Dlaczego próg 80 boli tak bardzo
Bo działa inaczej niż wszystkie pozostałe kary. Praca poniżej 80 wyrazów nie dostaje „mniej punktów“ — ona przestaje być oceniana w trzech z czterech kryteriów.
Wyobraź sobie maturzystę, który napisał 75 wyrazów bezbłędną angielszczyzną, spójnie, z bogatym słownictwem, odnosząc się do wszystkich czterech podpunktów i rozwijając każdy. Treść: 5 punktów. Spójność: 0. Zakres: 0. Poprawność: 0. Razem 5 na 12 — i w pracy nie zobaczy ani jednego zaznaczenia, bo błędów się w niej nie oznacza.
To jedyne miejsce w zasadach oceniania, gdzie jakość językowa nie ma żadnego znaczenia.
Warto porównać skalę: na maturze podstawowej próg odcina 7 z 12 punktów (58% zadania). Praca poniżej progu traci więcej niż połowę puli, niezależnie od tego, jak dobra jest językowo.
Skąd się biorą prace poniżej progu
- Zdający przepisał podany początek i uznał to za wstęp. Podany początek nie wlicza się do wypowiedzi — polecenie mówi wprost o długości nie licząc wyrazów podanych na początku wypowiedzi. W pracy ocenionej na 2 punkty CKE odnotowała wprost, że zawiera ona fragmenty przepisane z podanego wstępu do e-maila, i uznała to za argument za obniżeniem zakresu do zera.
- Cztery zdania, po jednym na podpunkt. Formalnie dobra strategia otwarcia, zatrzymana w połowie. Cztery krótkie zdania to często 40–50 wyrazów.
- Zabrakło czasu. Wypowiedź pisemna jest ostatnia w arkuszu.
- Praca została w brudnopisie. Tu jest ratunek, o którym warto powiedzieć klasie: praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli wyraz Brudnopis przekreślono i obok napisano Czystopis. Jeśli zdający umieścił adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem — ta część podlega ocenie.
Ile to jest 100 wyrazów w praktyce
Fragment pracy ocenionej na 12 punktów (zadanie 16., bieg uliczny):
When I saw information about the run on the Internet, I knew that I must take part in it. It was organised for young people from Cracow, but in fact everyone under 30 could run.
To 35 wyrazów — czyli jeden akapit realizujący jeden podpunkt. Cztery takie akapity dają około 140 wyrazów i lądują w górnej części przedziału.
Przelicznik dla maturzysty: jeden rozwinięty podpunkt ≈ 30–35 wyrazów. Cztery podpunkty potraktowane równo to bezpieczne 120–140 wyrazów, z zapasem w obie strony.
To zresztą pokazuje, dlaczego próg 80 wyrazów jest tak skorelowany z treścią: praca poniżej 80 wyrazów prawie na pewno nie rozwinęła czterech podpunktów, bo nie ma na to miejsca.
Co wtedy?
Czy podany początek wlicza się do limitu?
Nie. Polecenie określa długość nie licząc wyrazów podanych na początku wypowiedzi.
Uczeń napisał 90 wyrazów. Czy dostanie karę za zbyt krótką pracę?
Nie ma osobnej kary za pracę krótszą niż wymagane 100 wyrazów. Próg zmieniający sposób oceniania to 80 wyrazów — praca na 90 jest oceniana normalnie we wszystkich czterech kryteriach.
Czy za przekroczenie 150 wyrazów odejmuje się punkty?
Informator nie przewiduje kary. Ryzyko jest pośrednie: więcej tekstu to więcej okazji do błędu i do fragmentu, w którym odbiorca się gubi.
Ile wyrazów to data?
Zależy od zapisu: 10.01.2024 to 1 wyraz, a 10 September to 2. Liczby traktuje się jak jeden wyraz bez względu na długość, także cyfry rzymskie.
Czy podpis XYZ liczy się do limitu?
Nie. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
Czy wyrazy po polsku wliczają się do limitu?
Tak — informator podaje przykład I read Nowe Horyzonty jako 4 wyrazy. Jednocześnie nieobjaśniona nazwa to jeden błąd językowy i błąd spójności, więc zysk jest pozorny.
Czy praca z brudnopisu zostanie sprawdzona?
Tak, jeśli zdający przekreśli wyraz Brudnopis i napisze obok Czystopis, albo umieści adnotację ciąg dalszy w brudnopisie z zaznaczeniem części będącej czystopisem.
Liczenie wyrazów to nie jest praca dla człowieka
Zwłaszcza przy trzydziestu pracach, w których trzeba jeszcze rozstrzygnąć, czy don’t to jeden wyraz, czy podpis się wlicza i czy praca przypadkiem nie zjechała poniżej progu 80.
Classovo liczy wyrazy według tych zasad automatycznie i sygnalizuje, czy praca mieści się w przedziale — a potem ocenia ją w czterech kryteriach matury podstawowej wraz z feedbackiem dla ucznia.
Pięć prac miesięcznie sprawdzisz za darmo — bez karty, bez zobowiązań.
Zasady liczenia wyrazów i próg 80 wyrazów pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opracowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Progi dla obu poziomów matury zestawiamy w tekście o limicie słów na maturze.