Zgodność z poleceniem na maturze dwujęzycznej – tabele A, B i C krok po kroku
Sześć elementów treści, cztery elementy formy i tabela przeliczeniowa. Wyjaśniamy, jak powstaje ocena 0–5 za zgodność z poleceniem na maturze dwujęzycznej i dlaczego komplet nie wybacza ani jednego powierzchownego elementu.
· aktualizacja:
Za treść można zebrać 12 punktów cząstkowych. Za formę — kolejne 4. A w oficjalnym wyniku za zgodność z poleceniem pojawia się liczba od 0 do 5.
To nie błąd w dodawaniu. Zgodność na maturze dwujęzycznej powstaje w trzech krokach:
- egzaminator ocenia sześć elementów treści,
- osobno sprawdza cztery elementy formy,
- oba wyniki krzyżuje w tabeli C.
Zobaczmy każde przejście bez skrótów.
Krok 1: sześć elementów treści na skali 2–1–0
1. Wstęp
Wymaganie zależy od formy:
| Forma | 2 punkty | Typowa przyczyna 1 punktu | 0 punktów |
|---|---|---|---|
| Rozprawka | jasna teza zgodna z tematem i argumentacją | teza nie zapowiada struktury albo nie jest w pełni zgodna z rozwinięciem | brak tezy, teza niejasna lub niezgodna z tematem |
| Artykuł | wprowadzenie zgodne z tematem, ciekawe i zachęcające | poprawne, ale schematyczne albo typowe dla innej formy | brak wprowadzenia, wstęp niejasny lub nie na temat |
| List formalny | wstęp zgodny z tematem i wskazujący cel pisania | cel nie jest jasny albo wstęp nie odpowiada treści listu | brak wstępu, wstęp niekomunikatywny lub nie na temat |
Rozprawka ma dodatkowy warunek: teza musi powiedzieć czytelnikowi, czy autor zajmuje stanowisko, czy będzie rozważał zalety i wady. Samo pytanie Is it a good idea? nie wystarczy. Więcej przykładów znajdziesz w tekście o tezie na maturze dwujęzycznej.
2–4. Trzy elementy tematu
To największa różnica wobec poziomu rozszerzonego: na dwujęzycznej w poleceniu są trzy elementy, a każdy jest oceniany oddzielnie.
| Punkty | Jakość realizacji |
|---|---|
| 2 | wieloaspektowa i/lub pogłębiona, np. wsparta przykładem albo szczegółowym wyjaśnieniem |
| 1 | powierzchowna: lista myśli bez uzasadnienia lub 1–2 aspekty omówione niezbyt szczegółowo |
| 0 | brak realizacji, wypowiedź tylko dotyka tematu, jest niekomunikatywna albo dotyczy czegoś innego |
Rozważ temat z informatora o turystycznych lotach w kosmos. Polecenie wymaga odniesienia do rozwoju nauki, finansów i bezpieczeństwa.
- Space tourism may help science. — to jedynie stwierdzenie, bez odpowiedzi „jak?” i „dlaczego?”.
- Wyjaśnienie, że większa liczba pasażerów tworzy większą próbę do badań nad wpływem nieważkości, rozwija zależność i pokazuje konsekwencję — to realizacja pogłębiona.
Trzy argumenty w akapicie nie gwarantują 2 punktów. Jeden dobrze poprowadzony argument może być więcej wart niż lista pięciu haseł.
5. Podsumowanie
Na 2 punkty zakończenie musi być zgodne z tematem i z treścią rozwinięcia. Jeśli powtarza myśl ze wstępu, powinno robić to innymi słowami.
Jeden punkt oznacza m.in. zakończenie schematyczne, nie w pełni zgodne z rozwinięciem albo praktycznie powtarzające wstęp. Brak zakończenia, podsumowanie niekomunikatywne lub niezgodne z tematem daje 0.
To ważne: zgodność zakończenia ocenia się względem tego, co rzeczywiście znalazło się w rozwinięciu, a nie względem pierwotnego planu autora.
6. Fragmenty odbiegające od tematu
| Punkty | Kiedy |
|---|---|
| 2 | brak fragmentów odbiegających od tematu i nie na temat |
| 1 | jeden dłuższy lub nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu |
| 0 | praca nie spełnia nawet warunków na 1 punkt |
Dłuższy niekomunikatywny fragment jest traktowany jako odbiegający od tematu. Ten sam akapit może więc obniżyć jednocześnie zgodność oraz spójność i logikę.
Krok 2: cztery elementy formy na skali 1–0
| Element | Warunek na 1 punkt |
|---|---|
| Element charakterystyczny | R: teza we wstępie • A: tytuł • L: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący |
| Kompozycja | wszystkie części mają funkcjonalnie uzasadnione proporcje |
| Segmentacja | tekst jest uporządkowany, a akapity odpowiadają jego logice |
| Długość | tekst ma 270–390 wyrazów |
Najważniejszy dopisek pod tabelą brzmi: jedna usterka wystarcza do zera w danym podkryterium.
Brak tytułu w artykule oznacza 0 za element charakterystyczny. Nieproporcjonalnie długi wstęp może wyzerować kompozycję. Losowo wydzielony jednozdaniowy akapit może odebrać punkt za segmentację. Praca na 269 wyrazów nie dostanie punktu za długość — choć nadal będzie oceniona we wszystkich kryteriach, bo próg odcinający pozostałe oceny leży niżej, na 240.
Krok 3: tabela C zamienia dwa wyniki w jedną ocenę
| Elementy treści | Forma: 4 | Forma: 3–2 | Forma: 1–0 |
|---|---|---|---|
| 12 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 11–10 | 4 pkt | 3 pkt | 3 pkt |
| 9–8 | 3 pkt | 2 pkt | 2 pkt |
| 7–6 | 2 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 5–4 | 2 pkt | 1 pkt | 1 pkt |
| 3–2 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 1–0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Co wynika z tabeli
Komplet nie ma marginesu. Żeby dostać 5 punktów, potrzebujesz 12/12 za treść i 4/4 za formę.
Dobra forma nie naprawia słabej treści. Siedem punktów za treść daje najwyżej 2 punkty za zgodność, nawet przy idealnej formie.
Treść może częściowo osłonić braki formy. Komplet za treść oraz tylko 1 punkt za formę nadal dają 3 punkty za zgodność. Nie oznacza to jednak, że formę można ignorować — trzy stracone punkty formy zabierają dwa punkty z końcowej oceny.
Trzeci element zwiększa ryzyko. Na rozszerzeniu są dwa elementy tematu; tutaj każdy dodatkowy brak głębi może obniżyć pulę treści o kolejny punkt.
Trzy przykładowe przeliczenia
Praca A: komplet 5/5
- wstęp: 2,
- trzy elementy tematu: 2 + 2 + 2,
- podsumowanie: 2,
- brak dygresji: 2,
- treść: 12/12,
- forma: 4/4.
Tabela C: 5 punktów.
Tak oceniono przykładową rozprawkę o lotach kosmicznych i artykuł o rekonstrukcji historycznej z informatora.
Praca B: jeden element powierzchowny
- wszystkie elementy poza drugim elementem tematu: pełne,
- drugi element tematu: 1,
- treść: 11/12,
- forma: 4/4.
Tabela C: 4 punkty. Jedno płytkie omówienie zamyka drogę do kompletu.
Praca C: dużo treści, słaba forma
- treść: 10/12,
- forma: 1/4 — jest tytuł, ale kompozycja, segmentacja i długość nie spełniają warunków.
Tabela C: 3 punkty. To nadal więcej niż można by intuicyjnie oczekiwać, lecz trzy usterki formy obniżają wynik mimo dobrej realizacji tematu.
Reguły rozstrzygające nietypowe przypadki
- Ten sam fragment nie może jednocześnie realizować elementu tematu i pełnić funkcji wstępu albo zakończenia.
- Jeśli kluczowe słowo jest konsekwentnie używane niewłaściwie, ale argumenty pasują do tematu, realizacja danego fragmentu może otrzymać najwyżej 1 punkt.
- Argument sprzeczny z tezą może pojawić się w rozprawce z opinią, jeśli autor jasno przedstawia cudzy pogląd po to, by się do niego odnieść.
- Wypowiedź bez rozwinięcia otrzymuje 0 punktów we wszystkich kryteriach.
- Wynik 0 za zgodność zeruje pozostałe kryteria; wynik 1 ogranicza każde z nich do maksymalnie 1 punktu.
Plan, który odpowiada tabeli
Najbezpieczniejszy szkic powstaje bezpośrednio z sześciu elementów treści:
- wstęp właściwy dla formy,
- pierwszy element — twierdzenie, wyjaśnienie, przykład lub konsekwencja,
- drugi element — ten sam poziom pogłębienia,
- trzeci element — bez skracania go tylko dlatego, że kończy się czas,
- zakończenie wynikające z rozwinięcia,
- kontrola dygresji i zgodności z tematem.
Potem osobna kontrola czterech elementów formy. Taki plan zajmuje kilka minut, ale odpowiada dokładnie temu, jak egzaminator czyta pracę.
Classovo pokazuje osobno wszystkie elementy treści i formy, a następnie przelicza je według tabeli C. Dzięki temu informacja zwrotna nie kończy się na „3/5”, lecz wskazuje, który fragment wymaga pogłębienia.
Tabele A, B i C oraz zasady dodatkowe pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opracowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.