Ile punktów za wypracowanie na maturze dwujęzycznej? Wszystkie kryteria CKE
Wypracowanie na maturze dwujęzycznej jest warte 15 punktów i 25% wyniku. Zobacz, jak CKE ocenia zgodność z poleceniem, spójność, zakres oraz poprawność językową — i gdzie poziom dwujęzyczny różni się od rozszerzenia.
· aktualizacja:
Jedno wypracowanie, 15 punktów i dokładnie jedna czwarta wyniku całego egzaminu pisemnego.
Na maturze dwujęzycznej nie wystarczy „napisać dobry tekst po angielsku”. Egzaminator przeprowadza pracę przez cztery osobne kryteria, a w pierwszym z nich — zgodności z poleceniem — najpierw ocenia aż dziesięć decyzji cząstkowych: sześć elementów treści i cztery elementy formy.
To system podobny do poziomu rozszerzonego, ale nie identyczny. Trzeci element tematu, wyższy poziom języka i dwa dodatkowe punkty sprawiają, że strategii z rozszerzenia nie da się przenieść jeden do jednego.
Cztery kryteria i 15 punktów
| Kryterium | Punkty | Co jest oceniane |
|---|---|---|
| Zgodność z poleceniem | 0–5 | treść i forma, przeliczane przez trzy tabele |
| Spójność i logika wypowiedzi | 0–2 | klarowność, powiązania i logiczny tok tekstu |
| Zakres środków językowych | 0–4 | zróżnicowanie, precyzja, naturalność, frazeologia i styl |
| Poprawność środków językowych | 0–4 | błędy leksykalno-gramatyczne, ortograficzne i interpunkcyjne |
| Razem | 15 | 25% wyniku egzaminu pisemnego |
Największa różnica wobec matury rozszerzonej leży w dwóch kryteriach językowych. Na rozszerzeniu można dostać za nie po 3 punkty, na dwujęzycznej — po 4. Punkt odniesienia rośnie z B2 do B2+.
Zgodność z poleceniem: 12 punktów za treść, 4 za formę, wynik od 0 do 5
Brzmi paradoksalnie: egzaminator przyznaje do 16 punktów cząstkowych, a do wyniku wpisuje najwyżej 5. Dzieje się tak dlatego, że elementy treści i formy są dopiero danymi wejściowymi do tabeli przeliczeniowej.
Tabela A: sześć elementów treści
Każdy element jest oceniany na skali 2–1–0:
| Element | Maksimum | Warunek pełnej realizacji |
|---|---|---|
| Wstęp | 2 | właściwe i adekwatne rozpoczęcie właściwe dla formy |
| Pierwszy element tematu | 2 | realizacja wieloaspektowa i/lub pogłębiona |
| Drugi element tematu | 2 | realizacja wieloaspektowa i/lub pogłębiona |
| Trzeci element tematu | 2 | realizacja wieloaspektowa i/lub pogłębiona |
| Podsumowanie | 2 | zakończenie zgodne z tematem i rozwinięciem |
| Fragmenty odbiegające od tematu | 2 | brak takich fragmentów |
| Razem | 12 |
Najczęstsza pułapka dotyczy trzech środkowych wierszy. Sama lista argumentów nie jest realizacją pogłębioną. Pełne 2 punkty wymagają rozwinięcia myśli: wyjaśnienia związku przyczynowego, konsekwencji, przykładu albo spojrzenia z kilku stron.
Tabela B: cztery elementy formy
Każdy element formy dostaje 1 albo 0 punktów:
| Element | Warunek na 1 punkt |
|---|---|
| Element charakterystyczny | rozprawka: teza we wstępie; artykuł: tytuł; list: właściwy zwrot rozpoczynający i kończący |
| Kompozycja | widoczny zamysł i uzasadnione proporcje wstępu, rozwinięcia i zakończenia |
| Segmentacja | uporządkowany tekst oraz merytorycznie uzasadnione akapity |
| Długość | 270–390 wyrazów |
Tu nie ma oceny „prawie dobrze”. CKE zastrzega, że jedna usterka wystarcza do przyznania 0 punktów w danym podkryterium.
Tabela C: ostateczny wynik za zgodność
| Elementy treści | Forma: 4 | Forma: 3–2 | Forma: 1–0 |
|---|---|---|---|
| 12 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 11–10 | 4 pkt | 3 pkt | 3 pkt |
| 9–8 | 3 pkt | 2 pkt | 2 pkt |
| 7–6 | 2 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 5–4 | 2 pkt | 1 pkt | 1 pkt |
| 3–2 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 1–0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Wniosek jest bezlitosny: 5 punktów wymaga kompletu 12 punktów za treść i 4 za formę. Jeden powierzchownie omówiony element tematu obniża treść do 11 punktów, a wynik za zgodność — do 4.
Pełny mechanizm, z przykładami przeliczeń, omawiamy w artykule zgodność z poleceniem na maturze dwujęzycznej.
Spójność i logika: trzy progi liczbowe
| Punkty | Liczba usterek |
|---|---|
| 2 | najwyżej 2 usterki |
| 1 | od 3 do 5 usterek |
| 0 | 6 lub więcej usterek |
Usterką jest miejsce, w którym egzaminator gubi się podczas czytania: brakuje połączenia, czas gramatyczny zmienia się bez powodu, błąd językowy zaciemnia sens albo argument pozostaje nielogiczny bez potrzebnego kontekstu.
Obok arytmetyki działa reguła jakościowa. Jeden dłuższy niejasny fragment sprowadza ocenę do 1 punktu, a więcej takich fragmentów — do zera. Szczegóły znajdziesz w tekście o spójności i logice na maturze dwujęzycznej.
Zakres języka: 4 punkty wymagają czegoś więcej niż „trudnych słów”
Najwyższy poziom oznacza jednocześnie:
- bardzo szeroki zakres środków językowych,
- ogólnie wysoką naturalność, różnorodność frazeologiczną i precyzję,
- styl stosowny do formy i jednolity.
Punktem odniesienia jest B2+. Bogate słownictwo przy przeciętnej gramatyce nie wystarczy: jeżeli praca spełnia tylko część wymagań danej kategorii, trafia na poziom niższy.
Przykładowa rozprawka z informatora wykorzystuje nie tylko precyzyjną leksykę dotyczącą lotów kosmicznych, lecz także rozbudowane zdania, inwersję i naturalne związki wyrazowe. To właśnie współdziałanie leksyki, gramatyki, frazeologii i stylu daje 4 punkty. Więcej: zakres środków językowych na maturze dwujęzycznej.
Poprawność: tabela z dwunastoma polami
Poprawność językową i poprawność zapisu ocenia się osobno, a wynik powstaje na ich przecięciu:
| Błędy językowe ↓ / błędy zapisu → | Sporadyczne | Dość liczne | Liczne lub bardzo liczne |
|---|---|---|---|
| Sporadyczne | 4 | 3 | 2 |
| Dość liczne | 3 | 2 | 1 |
| Liczne | 2 | 1 | 0 |
| Bardzo liczne | 1 | 0 | 0 |
Nie istnieje oficjalna liczba błędów odpowiadająca każdemu określeniu. Egzaminator bierze pod uwagę orientacyjny stosunek błędów do długości tekstu, ich wagę oraz wpływ na komunikację. Interpunkcja liczy się, lecz błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż ortograficzne.
Reguły, które mogą ograniczyć cały wynik
Nawet poprawny język nie zawsze jest oceniany. Najważniejsze ograniczenia są następujące:
- mniej niż 240 wyrazów — ocena tylko za zgodność z poleceniem; w pozostałych kryteriach 0 punktów,
- brak rozwinięcia — 0 punktów we wszystkich kryteriach,
- 0 za zgodność z poleceniem — automatycznie 0 w pozostałych kryteriach,
- 1 za zgodność z poleceniem — w każdym pozostałym kryterium najwyżej 1 punkt,
- praca nieczytelna, całkowicie niezgodna z tematem, niekomunikatywna albo odtworzona ze źródła — 0 punktów w każdym kryterium.
Próg 240 wyrazów jest szczególnie kosztowny. Praca może być poprawna i bogata językowo, ale jeśli ma 239 wyrazów, jej maksimum to 5 punktów z 15.
Jak wygląda praca na 15 punktów
W informatorze CKE zamieszczono rozprawkę o turystycznych lotach w kosmos oraz artykuł o rekonstrukcji historycznej. Obie prace otrzymały komplet:
- 5 punktów za zgodność — wszystkie trzy elementy rozwinięte, właściwy wstęp i zakończenie, pełna forma,
- 2 punkty za spójność — tekst klarowny na poziomie zdań, akapitów i całości,
- 4 punkty za zakres — bardzo szeroki język, bogata frazeologia, różnorodna gramatyka i właściwy styl,
- 4 punkty za poprawność — brak błędów.
Nie jest to więc „rozszerzenie z pięćdziesięcioma słowami więcej”. To dłuższa, trzyczęściowa argumentacja na wyższym poziomie językowym, w której maksymalny wynik wymaga bezbłędnego połączenia treści, formy i języka.
Cztery liczby do zapamiętania
15 punktów. 25% wyniku. 300–350 wyrazów. Poziom B2+.
Jeśli te liczby są jasne, resztę można potraktować jak procedurę: zaplanować trzy elementy tematu, zbudować formę, zostawić czas na kontrolę długości i przeczytać tekst pod kątem dwóch osobnych osi poprawności.
Classovo porządkuje ocenę według kryteriów CKE i pokazuje, w którym dokładnie miejscu praca traci punkty. Pięć prac miesięcznie sprawdzisz za darmo — bez karty i zobowiązań.
Kryteria, skale i przykładowe ocenione wypowiedzi opisane w artykule pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opracowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.