Poprawność środków językowych na maturze dwujęzycznej – tabela 4 × 3
Poprawność na maturze dwujęzycznej jest warta 4 punkty. Wynik powstaje z przecięcia liczby błędów językowych i błędów zapisu w tabeli 4 × 3. Zobacz wszystkie pola, progi i zasady dodatkowe.
· aktualizacja:
Sporadyczne błędy językowe i sporadyczne błędy zapisu — 4 punkty. Bardzo liczne błędy językowe i dość liczne błędy zapisu — zero.
Między tymi rogami znajduje się dziesięć innych kombinacji. Na maturze dwujęzycznej poprawność nie jest jedną ogólną oceną: egzaminator osobno kwalifikuje język oraz zapis, a potem krzyżuje obie osie w tabeli.
Pełna tabela poprawności
| Poprawność językowa ↓ / poprawność zapisu → | Sporadyczne błędy zapisu | Dość liczne błędy zapisu | Liczne lub bardzo liczne błędy zapisu |
|---|---|---|---|
| Sporadyczne błędy językowe | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| Dość liczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| Liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| Bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Oś pionowa obejmuje błędy leksykalne i gramatyczne. Oś pozioma — błędy ortograficzne i interpunkcyjne.
Najwyższy wynik nie wymaga matematycznie zerowej liczby błędów. Kategoria nazywa się „sporadyczne”, nie „brak”. Przykładowe prace z informatora akurat nie zawierają błędów i dostają 4 punkty, ale sama tabela dopuszcza sporadyczne usterki.
„Sporadyczne” nie oznacza konkretnej liczby
CKE nie podaje przelicznika typu „do trzech błędów = 4 punkty”. Liczy się orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu. Nie ma potrzeby dokładnego liczenia ani słów, ani błędów.
To szczególnie ważne przy 300–350 wyrazach. Pięć usterek w długiej pracy nie musi być ocenione tak samo jak pięć usterek w tekście na 100 wyrazów.
W sytuacjach granicznych egzaminator bierze pod uwagę:
- wagę błędów,
- ich wpływ na komunikację,
- nasycenie błędami w relacji do długości.
Pomyłka w przedimku, która nie zmienia sensu, ma inny ciężar niż błąd odwracający znaczenie zdania.
Błędy językowe: pierwsza oś
Do tej grupy należą usterki leksykalne i gramatyczne, m.in.:
- niewłaściwa forma czasownika,
- błędna składnia,
- zły przyimek lub kolokacja,
- użycie słowa w niewłaściwym znaczeniu,
- brak potrzebnego wyrazu,
- ortografia, jeśli zmienia znaczenie na inne słowo.
Ostatni punkt jest istotny przy dostosowaniach. Literówka może być błędem zapisu, ale forma tworząca inne słowo może zostać uznana za błąd językowy.
Błędy zapisu: druga oś
Poprawność zapisu obejmuje:
- ortografię,
- interpunkcję.
Informator wyraźnie zaznacza, że błędy interpunkcyjne są mniej istotne niż ortograficzne. Nie znaczy to, że przecinki są ignorowane. Wchodzą do tej samej osi i mogą przesunąć pracę z kategorii sporadycznych do dość licznych albo licznych błędów zapisu.
Im bardziej złożona składnia na poziomie B2+, tym więcej miejsc wymagających świadomej interpunkcji. Wysoki zakres środków językowych i poprawność trzeba więc rozwijać razem.
Jak czytać tabelę: cztery scenariusze
4 punkty
Sporadyczne błędy językowe + sporadyczne błędy zapisu.
Praca może zawierać drobną usterkę gramatyczną i literówkę, a mimo to pozostać w najwyższej kategorii, jeśli błędy są rzeczywiście sporadyczne i nie mają dużej wagi.
3 punkty
Istnieją dwie drogi:
- sporadyczne błędy językowe + dość liczne błędy zapisu,
- dość liczne błędy językowe + sporadyczne błędy zapisu.
Obie osie są równoważnymi wejściami do tabeli, choć przy ocenie wagi interpunkcja jest mniej istotna niż ortografia.
2 punkty
Możliwe kombinacje to:
- sporadyczne błędy językowe + liczne/bardzo liczne błędy zapisu,
- dość liczne błędy na obu osiach,
- liczne błędy językowe + sporadyczne błędy zapisu.
To pokazuje, że czysty zapis może częściowo osłonić liczne problemy gramatyczne — i odwrotnie.
0 punktów
Zero pojawia się w trzech polach:
- liczne błędy językowe + liczne lub bardzo liczne błędy zapisu,
- bardzo liczne błędy językowe + dość liczne błędy zapisu,
- bardzo liczne błędy językowe + liczne lub bardzo liczne błędy zapisu.
Sama kategoria „bardzo liczne błędy językowe” nie zawsze oznacza zero. Przy sporadycznych błędach zapisu daje jeszcze 1 punkt.
Kiedy poprawność nie jest oceniana normalnie
| Sytuacja | Skutek dla poprawności |
|---|---|
| tekst ma mniej niż 240 wyrazów | 0 punktów; błędów się nie oznacza |
| brak rozwinięcia | 0 punktów we wszystkich kryteriach |
| zgodność z poleceniem = 0 | poprawność = 0; błędy się oznacza |
| zgodność z poleceniem = 1 | za poprawność można dostać najwyżej 1 punkt |
| praca całkowicie niekomunikatywna lub nie na temat | 0 punktów we wszystkich kryteriach |
Próg 240 jest więc ważniejszy niż pojedyncza rubryka tabeli. Szczegóły znajdziesz w artykule ile wyrazów na maturze dwujęzycznej.
Dostosowanie polegające na nieuwzględnianiu błędów zapisu
Jeśli zdającemu przyznano takie dostosowanie, błędy ortograficzne i interpunkcyjne nie są brane pod uwagę ani oznaczane.
Informator podaje osobną regułę dla skrajnego przypadku:
- bardzo liczne błędy językowe, które nie zakłócają lub tylko sporadycznie zakłócają komunikację — 1 punkt,
- bardzo liczne błędy językowe, które często zakłócają komunikację — 0 punktów.
Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu pozostaje błędem językowym i jest oceniany także przy dostosowaniu.
Nieobjaśniona nazwa w innym języku
Możesz użyć oryginalnej pisowni nazwy geograficznej, filmu, gazety czy zespołu, ale z tekstu powinno jasno wynikać, czym jest dana nazwa.
Jeżeli pojawia się nazwa w języku innym niż język egzaminu bez objaśnienia:
- całe wyrażenie może zostać potraktowane jako jeden błąd językowy,
- może również zostać zaznaczone jako błąd spójności,
- jeśli było kluczowe dla realizacji polecenia, informacja może nie zostać uwzględniona w treści.
Jedno krótkie objaśnienie chroni więc trzy kryteria.
Jak poprawiać pracę w ostatnich minutach
Czytaj tekst w dwóch osobnych przebiegach.
Przebieg 1: język
Sprawdź:
- formy czasowników i zgodność podmiotu z orzeczeniem,
- przedimki,
- liczbę pojedynczą i mnogą,
- przyimki oraz kolokacje,
- zdania warunkowe i następstwo czasów,
- brakujące wyrazy.
Przebieg 2: zapis
Sprawdź:
- końcówki i często mylone wyrazy,
- pisownię słów tematycznych powtarzających się kilka razy,
- apostrofy,
- przecinki w rozbudowanych zdaniach,
- znaki kończące zdania.
Rozdzielenie osi zmniejsza ryzyko, że podczas poprawiania gramatyki nie zauważysz serii literówek.
Najczęstsze pytania
Ile błędów można zrobić za 4 punkty?
Nie ma oficjalnej liczby. Błędy muszą być sporadyczne na obu osiach, a kwalifikacja zależy od długości, wagi i wpływu na komunikację.
Czy brak błędów jest konieczny do kompletu?
Nie. Tabela przewiduje 4 punkty za sporadyczne błędy językowe i sporadyczne błędy zapisu. Przykłady CKE na komplet są bezbłędne, ale nie tworzy to dodatkowego warunku.
Czy przecinki się liczą?
Tak. Interpunkcja jest częścią poprawności zapisu, choć jej błędy są traktowane jako mniej istotne niż ortograficzne.
Czy bardzo liczne błędy językowe zawsze oznaczają zero?
Nie. Przy sporadycznych błędach zapisu tabela daje 1 punkt. Przy dość licznych, licznych lub bardzo licznych błędach zapisu wynik wynosi 0.
Czy praca na 239 wyrazów jest sprawdzana pod kątem poprawności?
Nie. Dostaje 0 za poprawność, a błędów się nie oznacza. Oceniana jest tylko zgodność z poleceniem.
Dwie osie, jedna strategia
Na maturze dwujęzycznej poprawność daje tyle samo punktów co zakres. Nie opłaca się więc budować imponującej składni bez czasu na korektę — ani upraszczać całej pracy tylko po to, żeby nie popełnić błędu.
Najlepsza strategia to kontrolowane ryzyko: język na poziomie B2+, a potem dwie osobne lektury pod kątem błędów językowych i zapisu.
Classovo rozdziela obie osie, pokazuje konkretne usterki i wylicza wynik razem z pozostałymi kryteriami matury dwujęzycznej.
Tabela poprawności i zasady dodatkowe pochodzą z Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opracowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.