50–120 wyrazów na egzaminie ósmoklasisty – co się liczy, a co nie
· aktualizacja:
Praca na 39 wyrazów: maksymalnie 4 punkty na 10, a egzaminator nie oznacza w niej ani jednego błędu.
Praca na 40 wyrazów: pełne 10 punktów w zasięgu, oceniana normalnie we wszystkich czterech kryteriach.
Jeden wyraz różnicy, sześć punktów w plecy. Najgorsze jest to, że większość osób szuka tej granicy w okolicach 50 — bo taka liczba stoi w poleceniu. Tymczasem próg, na którym naprawdę wali się wynik, leży dziesięć wyrazów niżej i w poleceniu nie pada w ogóle.
Dwie różne liczby, które robią dwie różne rzeczy
W poleceniu wypowiedzi pisemnej uczeń czyta: długość wypowiedzi powinna wynosić od 50 do 120 wyrazów. To jest wymagana długość — informacja, ile mniej więcej ma napisać.
W zasadach oceniania jest natomiast osobny, twardy próg:
Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 40 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium treści. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach nie oznacza się błędów.
Zestawmy to, bo różnica jest większa, niż się wydaje:
| Długość pracy | Jak jest oceniana | Maksimum |
|---|---|---|
| Poniżej 40 wyrazów | Tylko treść; spójność, zakres i poprawność = 0; błędów się nie oznacza | 4 pkt |
| 40–49 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 10 pkt |
| 50–120 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 10 pkt |
| Powyżej 120 wyrazów | Normalnie, we wszystkich czterech kryteriach | 10 pkt |
Tak — praca na 45 wyrazów jest krótsza niż wymagana, a mimo to oceniana bez żadnej kary strukturalnej. Może dostać komplet punktów, jeśli uczeń zmieścił w niej trzy rozwinięte podpunkty. To trudne, ale nie zabronione.
A co z górną granicą?
Tu jest największa ulga dla uczniów, którzy piszą dużo: informator nie przewiduje żadnej kary za przekroczenie 120 wyrazów. Nie ma progu, powyżej którego coś się zeruje, nie ma reguły ucinania nadmiarowego tekstu.
Zagrożenie przy długiej pracy jest zupełnie inne i całkowicie pośrednie: więcej tekstu to więcej okazji do błędu. Kryterium poprawności patrzy na orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu, więc sama długość nie szkodzi — ale uczeń, który dopisuje trzy zdania „na wszelki wypadek“, zwykle dopisuje też błędy. Podobnie ze spójnością: im dłuższy tekst, tym łatwiej o zdanie, które nie trzyma się reszty.
Krótko: 120 to sugestia, 40 to ściana.
Jak liczy się wyrazy — pełne zasady
Podstawowa reguła: liczone są wyrazy oddzielone spacją. Przez wyraz rozumie się jeden element oddzielony od innych przez biały obszar.
Brzmi banalnie, dopóki uczeń nie napisze daty. Wtedy zaczyna się arytmetyka:
| Zapis | Liczba wyrazów |
|---|---|
| at home | 2 |
| for a change | 3 |
| 10.01.2024 | 1 |
| 10 January 2024 | 3 |
| two thousand five hundred | 4 |
| don’t, can’t, isn’t, haven’t | 1 każde |
| well-built, twenty-four | 1 każde |
| SMS, sms | 1 |
| adres e-mail lub internetowy | 1 |
| numer telefonu | 1 |
| 1780 | 1 |
| XX (cyfry rzymskie) | 1 |
Zwróć uwagę na parę 10.01.2024 i 10 January 2024. Ta sama data, ta sama informacja — raz jeden wyraz, raz trzy. Uczeń, któremu brakuje kilku wyrazów do progu, realnie zyskuje na zapisywaniu daty słownie. To nie jest kombinowanie, tylko konsekwencja reguły „elementy oddzielone spacją“.
Podobnie liczby: 1780 to jeden wyraz, ale one thousand seven hundred and eighty to sześć.
Co się nie liczy
- Podpis XYZ nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów. Uczeń podpisuje się jako XYZ i to nie dokłada mu nic do puli.
- Symbole graficzne używane w internecie (emotikony) nie są uznawane i nie są uwzględniane w liczbie wyrazów.
Co się liczy, choć nie powinno cieszyć
- Wyrazy w języku innym niż język egzaminu są brane pod uwagę przy liczeniu. Polskie słowo wpadnie więc do puli wyrazów — ale jednocześnie zaszkodzi w innych kryteriach.
- Imię i nazwisko występujące w tekście liczone są według ogólnych zasad, czyli normalnie, wyraz po wyrazie.
To ostatnie ma niemiłą konsekwencję. Jeżeli uczeń podaje nazwę w innym języku i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy — ale w liczbie wyrazów uwzględniane są wszystkie wyrazy tej nazwy. Przykład z informatora: I read Nowe Horyzonty. to 1 błąd językowy i 2 wyrazy. Dodatkowo całe wyrażenie podkreśla się linią falistą jako błąd w spójności. A jeśli użycie tej nazwy było kluczowe dla realizacji polecenia — ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
Jeden nieobjaśniony tytuł potrafi więc uderzyć w trzy kryteria naraz.
Ratunek jest prosty: uczeń może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych i tytułach — pod warunkiem że poda wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna. Z tekstu musi wynikać, że mowa o gazecie, filmie czy zespole, albo musi pojawić się określenie film, band itp.
Dlaczego próg 40 boli aż tak bardzo
Bo działa inaczej niż wszystkie pozostałe kary na tym egzaminie. Praca poniżej 40 wyrazów nie dostaje „mniej punktów“ — ona przestaje być oceniana w trzech z czterech kryteriów.
Wyobraź sobie ucznia, który napisał 35 wyrazów bezbłędną angielszczyzną, spójnie, z ładnym słownictwem, odnosząc się do wszystkich trzech podpunktów i rozwijając każdy. Treść: 4 punkty. Spójność: 0. Zakres: 0. Poprawność: 0. Razem 4 na 10 — i uczeń nie zobaczy w pracy ani jednego zaznaczenia, bo błędów się w niej nie oznacza.
To jest jedyne miejsce w zasadach oceniania, gdzie jakość językowa nie ma żadnego znaczenia. Nawet praca całkowicie niezgodna z poleceniem dostaje przynajmniej spójną logikę zerowania — tutaj po prostu trzy kryteria znikają.
Skąd się biorą prace poniżej progu
Z obserwacji prac próbnych układa się kilka powtarzalnych scenariuszy:
- Uczeń przepisał podany początek i uznał to za wstęp. Podany początek nie wlicza się do jego wypowiedzi — polecenie mówi wprost o długości nie licząc wyrazów podanych na początku wypowiedzi.
- Trzy zdania, po jednym na podpunkt. Formalnie poprawna strategia „najpierw dotknij wszystkiego“, ale zatrzymana w połowie. Trzy krótkie zdania to często 25–30 wyrazów.
- Zabrakło czasu. Wypowiedź pisemna jest ostatnia w arkuszu, a egzamin trwa 110 minut.
- Uczeń pisał w brudnopisie i nie przepisał całości. Warto znać ratunek: praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli wyraz Brudnopis przekreślono i obok napisano Czystopis. Jeśli uczeń umieścił w pracy napis ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem — ta część podlega ocenie.
Punkt czwarty potrafi uratować pracę, która wygląda na urwaną. Warto o nim powiedzieć klasie przed egzaminem.
Ile to jest 40 wyrazów w praktyce
Żeby mieć punkt odniesienia — fragment pracy ocenionej na 10 punktów z informatora:
I came here three days ago. Every day we have some English classes and in the afternoons we go sightseeing. Today I’ve been on London Eye!
To 27 wyrazów. Czyli jeden akapit realizujący jeden podpunkt to mniej więcej ćwierć wymaganej długości. Trzy takie akapity dają około 80 wyrazów i lądują w środku przedziału 50–120.
Prosty przelicznik dla uczniów: jedno rozwinięte zdanie ≈ 12–15 wyrazów. Trzy podpunkty po dwa zdania to bezpieczne 70–90 wyrazów, z zapasem w obie strony.
Co wtedy?
Czy podany początek wypowiedzi wlicza się do limitu?
Nie. Polecenie określa długość wypowiedzi nie licząc wyrazów podanych na początku wypowiedzi. Uczeń liczy tylko to, co dopisał sam.
Uczeń napisał 45 wyrazów. Czy dostanie karę za zbyt krótką pracę?
Nie ma osobnej kary za pracę krótszą niż wymagane 50 wyrazów. Próg, który zmienia sposób oceniania, to 40 wyrazów — praca na 45 jest oceniana normalnie we wszystkich czterech kryteriach.
Czy za przekroczenie 120 wyrazów odejmuje się punkty?
Informator nie przewiduje kary za przekroczenie górnej granicy. Ryzyko jest pośrednie: dłuższy tekst to statystycznie więcej błędów i więcej okazji do potknięcia w spójności.
Ile wyrazów to data?
Zależy od zapisu. 10.01.2024 liczy się jako 1 wyraz, a 10 January 2024 jako 3. Liczby traktuje się jak jeden wyraz bez względu na długość, także cyfry rzymskie.
Czy podpis liczy się do limitu?
Nie. Podpis XYZ nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
Czy emotikony coś dają?
Nie. Symbole graficzne używane w internecie nie są uznawane i nie wliczają się do liczby wyrazów.
Czy praca z brudnopisu zostanie sprawdzona?
Tak, jeśli uczeń przekreśli wyraz Brudnopis i napisze obok Czystopis. Działa też oznaczenie ciąg dalszy w brudnopisie z zakreśleniem części będącej czystopisem.
Liczenie wyrazów to nie jest praca dla człowieka
Zwłaszcza przy trzydziestu pracach, w których trzeba jeszcze rozstrzygnąć, czy don’t to jeden wyraz, czy podpis się wlicza i czy uczeń przypadkiem nie zjechał poniżej progu 40.
Classovo liczy wyrazy według tych zasad automatycznie i od razu sygnalizuje, czy praca mieści się w przedziale — a potem ocenia ją w czterech kryteriach CKE wraz z feedbackiem dla ucznia.
Pięć prac miesięcznie sprawdzisz za darmo — bez karty, bez zobowiązań.
Zasady liczenia wyrazów i próg 40 wyrazów pochodzą z Informatora o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opracowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Zasady dotyczące matury opisujemy w tekście o limicie słów na maturze.